Związki zawodowe otwarte dla zleceniobiorców i samozatrudnionych

Projekt nowelizacji ustawy o związkach zawodowych z dnia 22 marca 2016 r., przygotowany przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej jest obecnie na etapie konsultacji publicznych, które potrwają do końca kwietnia. Warto jednak zwrócić na niego uwagę już teraz, może bowiem doprowadzić do niemałej rewolucji w zasadach funkcjonowania związków zawodowych.

Projekt zakłada przede wszystkim znaczne rozszerzenie uprawnień do tworzenia i wstępowania do związków zawodowych, obejmując nimi wszystkie osoby wykonujące pracę zarobkową. Zatem prawa te przysługiwałyby nie tylko pracownikom w rozumieniu art. 2 Kodeksu pracy, ale również wszystkim innym osobom świadczącym pracę za wynagrodzeniem, bez względu na podstawę prawną. Oznacza to możliwość wstępowania do związków, a także ich tworzenie, przez osoby zatrudnione na podstawie umów cywilnoprawnych czy prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą.

W tym zakresie proponowana zmiana ma na celu wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. akt K 1/13 (Dz.U. z 2015 r. poz. 791). Na wniosek Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych, zainspirowany wcześniejszą skargą „Solidarności” do Międzynarodowej Organizacji Pracy, Trybunał badał zgodność art. 2 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych z art. 59 ust. 1 Konstytucji RP, dotyczącym wolności zrzeszania się w związkach zawodowych. Zdaniem Trybunału, przepis ten ograniczał wolność tworzenia i wstępowania do związków zawodowych osobom wykonującym pracę zarobkową niewymienionym w art. 2 ust. 1 tej ustawy.

W efekcie projektowanych zmian dojdzie do zwiększenia grona osób objętych mechanizmami ochronnymi wynikającymi z przynależności do związków związkowych. Łatwiejsze będzie uzyskanie minimum 10 członków, niezbędnego do utworzenia zakładowej organizacji związkowej, z którą pracodawca ma obowiązek współdziałać m.in. w zakresie konsultacji zamiaru wypowiedzenia umowy zawartej na czas niekreślony. Działacze takiej organizacji zakładowej korzystają także z prawa ochrony trwałości stosunku pracy czy ze zwolnienia ich z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie zakładowej organizacji związkowej.

Inne (wybrane) nowości:

- zmiana ciężaru dowodu w kontekście dyskryminacji związkowców – teraz to pracodawca będzie musiał udowodnić, że jego działania, takie jak decyzja o (nie)zawarciu umowy czy jej rozwiązaniu z danym pracownikiem (czyli każdą „osobą wykonującą pracę zarobkową”) było obiektywnie uzasadnione, a tym samym nie doszło do nierównego traktowania ze względu na status związkowy;

- zmiana sposobu weryfikacji liczebności członków organizacji związkowej, na podstawie której pracodawca będzie mógł sprawdzić, czy zostały przekroczone progi minimalne, zobowiązujące go do podjęcia współpracy ze związkami zawodowymi. Kompetencje do przeprowadzenia takiej weryfikacji ma przejąć okręgowy inspektor pracy w miejsce sądu.

Proponowane zmiany mają wejść w życie w ciągu trzech miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy.

Autor: Maja Kapiczowska, konsultant w Kancelarii Olesiński & Wspólnicy, biuro we Wrocławiu


Tagi: , , , , , , ,

Możliwość komentowania jest wyłączona.