Zasady Ładu Korporacyjnego dla instytucji nadzorowanych przez KNF


www.sxc.hu


W środę (22.07), na 222. posiedzeniu KNF, Komisja uchwaliła Zasady Ładu Korporacyjnego dla instytucji nadzorowanych. Jak wskazano w komunikacie KNF, celem zasad jest podniesienie poziomu ładu korporacyjnego w instytucjach finansowych oraz zwiększenie ich przejrzystości działania, co przyczynia się do pogłębiania zaufania do rynku finansowego w Polsce.


Kogo dotyczy?

Do przestrzegania Zasad Ładu Korporacyjnego zobowiązane będą instytucje nadzorowane przez KNF, jednak z wyłączeniem mniejszych podmiotów, m.in. brokerów ubezpieczeniowych czy agentów firm inwestycyjnych. Zasady nie znajdą także zastosowania do emitentów, których papiery wartościowe są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym. Jak się zdaje, pomimo nieprecyzyjności tego sformułowania należy uznać, że podmioty nadzorowane (np. banki i domy maklerskie) których akcje są notowane na giełdzie, także będą zobowiązane do stosowania regulacji uchwalonych przez KNF. Zakres Dobrych Praktyk Spółek Notowanych na GPW nie pokrywa się bowiem z Zasadami Ładu Korporacyjnego.

Jest jeszcze czas na wdrożenie

Instytucje nadzorowane mają czas na wprowadzenie zasad do dnia 1 stycznia 2015 r., jednak już teraz warto omówić kilka najciekawszych propozycji.

System wczesnego ostrzegania

Za interesujący należy uznać § 6 Zasad, w którym poruszona została kwestia ochrony tzw. sygnalistów („bijących na alarm”, ang. whistleblowers) Zgodnie z powołaną zasadą, jeżeli instytucja nadzorowana wprowadzi anonimowy sposób powiadamiania o nadużyciach w tejże instytucji, pracownikom należy zapewnić możliwość korzystania z tego narzędzia bez obawy negatywnych konsekwencji ze strony kierownictwa i innych pracowników instytucji nadzorowanej. Przywołana regulacja nie wprowadza wprawdzie obowiązku utworzenia systemu anonimowych zawiadomień, jednak na gruncie polskiego ustawodawstwa stanowi nowatorski krok w kierunku nadania ram prawnych takim praktykom, na wzór niektórych innych państw o rozwiniętych rynkach finansowych (w tym także Stanów Zjednoczonych).

Autonomia organu zarządczego


Kilka postanowień Zasad zostało poświęconych relacjom pomiędzy udziałowcami a organami zarządczo-nadzorczymi. Wyraźnie zakazano udziałowcom ingerencji w zarządzanie instytucją nadzorowaną. Prowadzenie spraw takiej instytucji powinno leżeć w gestii organu zarządczego, a udziałowcy mogą wpływać na funkcjonowanie instytucji nadzorowanej wyłącznie poprzez decyzje organu stanowiącego, nie naruszając kompetencji pozostałych organów. Nieuprawnione wywieranie wpływu na organ zarządzający lub nadzorujący powinno zostać zgłoszone KNF. Udziałowcy są jednak zachęcani do efektywnego korzystania z narzędzi nadzoru właścicielskiego.

„Nie” dla nadmiernego uprzywilejowania udziałowców


Komisja dostrzegła także zagrożenie wynikające z nadmiernego uprzywilejowania udziałowców i dała temu wyraz formułując postulat, aby wprowadzanie uprawnień osobistych lub innych szczególnych uprawnień dla udziałowców instytucji nadzorowanej było uzasadnione i służyło realizacji istotnych celów działania tej instytucji. Uprawnienia udziałowców nie powinny prowadzić do utrudnienia prawidłowego funkcjonowania organów instytucji nadzorowanej lub dyskryminacji pozostałych udziałowców. Odzwierciedlenie wniosków, wyciągniętych z praktyki, stanowi zasada, zgodnie z którą udziałowcy nie powinni wykorzystywać swojej pozycji i doprowadzać do niekorzystnego rozporządzania mieniem instytucji nadzorowanej lub przenoszenia aktywów takiej instytucji do innych podmiotów.
W przeszłości (m.in. w odpowiedzi na kryzys finansowy) można było zauważyć tendencję do postulowania wzmocnienia nadzoru właścicielskiego, co miało stanowić antidotum na nadużycia menedżerów. Obecnie, przywołane powyżej Zasady zdają się zmierzać do ograniczenia negatywnych skutków nadmiernej ingerencji udziałowców w działalność podmiotów.


Członkowie organu odpowiedzialni za jego działania


Uwagę zwraca także restrykcyjne postrzeganie zasady kolegialności organu zarządzającego, którego członkowie ponoszą kolegialną odpowiedzialność za decyzje zastrzeżonego do jego kompetencji. Odpowiedzialność ta jest niezależna od ewentualnego wprowadzenia wewnętrznego podziału odpowiedzialności za poszczególne obszary działalności instytucji nadzorowanej.

Ochrona klientów


Bardzo obszernie – poprzez utworzenie odrębnego rozdziału „Działalność promocyjna i relacje z klientami” odniesiono się do relacji instytucji z nabywcami jej usług, co czyni z Zasad dokument o charakterze quasi-konsumenckim. Przekaz reklamowy dotyczący usługi lub produktu oferowanego przez instytucję nadzorowaną nie może w szczególności eksponować korzyści w taki sposób, który powodowałby umniejszenie znaczenia kosztów i ryzyk związanych z nabyciem produktu lub usługi. Instytucja nadzorowana powinna m.in. zapewnić, aby rozwiązania graficzne zastosowane w przekazie reklamowym nie utrudniały odbiorcy zapoznania się z istotnymi informacjami przedmiotu reklamowego w tym przekazie oraz dołożyć starań, aby oferowane produkty lub usługi finansowe były adekwatne do potrzeb klientów, do których są kierowane.
Poświęcenie obszernego fragmentu Zasad tematyce konsumenckiej stanowi, jak się wydaje, kontynuację polityki przyjętej przez KNF. Warto w tym kontekście przypomnieć o oficjalnym stanowisku wydanym w lutym br. Komisja zadeklarowała, że w sytuacji, gdy w ramach prowadzonych działań nadzorczych ujawnią się okoliczności uzasadniające podejrzenie, iż określona instytucja stosuje praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, organ nadzoru przekaże stosowną informację Prezesowi UOKiK, uprawnionemu do wszczęcia postępowania przeciwko takiej instytucji.

„Soft law”?


Stosowanie zasad, począwszy od 2015 r. będzie uwzględniane przy ocenie nadzorczej z zastosowaniem metodyki BION (badanie i ocena nadzorcza). Zgodnie z informacją zamieszczoną na stronie internetowej KNF, zasady będą też poddawane regularnemu przeglądowi z udziałem rynku. Może to oznaczać, że pomimo tzw. statusu „miękkiego prawa” (soft law), w praktyce Zasady Ładu Korporacyjnego będą miały charakter wiążący dla instytucji nadzorowanych.

Autorzy:

Joanna Krzyżykowska, prawnik w warszawskim biurze kancelarii

Bartłomiej Stępień, adwokat i manager w warszawskim biurze kancelarii


Tagi: , , , , ,

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>