Nieświadome uczestnictwo podatnika w transakcjach mających na celu wyłudzanie VAT

www.sxc.hu

W ostatnim czasie obserwujemy coraz częstsze kontrole pod kątem prawidłowości rozliczeń podatku VAT.

W ramach kontroli organy podatkowe lub organy kontroli podatkowej coraz częściej badają czy podatnik dokonujący transakcji wewnątrzwspólnotowych nie uczestniczy świadomie lub nieświadomie w mechanizmie przestępczym, w ramach którego dochodzi do wyłudzenia podatku VAT.

W praktyce mechanizmy te często zakładają wykorzystanie uczciwych podatników w celu zakamuflowania faktu wyłudzenia VAT przez inne podmioty. Skutkuje to daleko idącymi konsekwencjami dla przedsiębiorców, którzy nawet nieświadomie uczestniczyli w łańcuchu transakcji mającym na celu wyłudzenie VAT.

Mechanizm oszustwa

Do wyłudzenia VAT dochodzi w ramach z góry zaplanowanego łańcucha transakcji. Na jednym z jego etapów tzw. znikający podatnik dokonuje wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru, opodatkowanego stawką 0%. Następnie dokonuje odsprzedaży tych towarów na terytorium drugiego kraju członkowskiego, nie odprowadzając VAT, otrzymanego od kontrahenta do organu skarbowego. W krótkim czasie po dokonaniu sprzedaży, znikający podatnik kończy działalność lub okazuje się, że posługiwał się fałszywymi danymi np.: numerem VAT UE.

Towary, które posłużyły do dokonania transakcji, w ramach której wyłudzono VAT, są przedmiotem dalszej odsprzedaży, dokonywanej często między podmiotami, które prawidłowo rozliczają VAT.

Między nimi występują jednak podmioty, które świadomie współuczestniczą w wyłudzeniu VAT, i których celem jest doprowadzenie do tego, aby towar trafił do podmiotu rozpoczynającego cały łańcuch transakcji.

Skutki nieświadomego uczestnictwa w oszustwie

W przypadku nieświadomego uczestnictwa podatnika w oszustwie, organy podatkowe najczęściej kwestionują prawo do zastosowania przez podatnika stawki 0% w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, z tego względu że jego kontrahent – podmiot wyłudzający VAT – nie posiadał w momencie dokonywania transakcji aktywnego numeru VAT UE lub posłużył się numerem VAT UE należącym do innego podmiotu.

Ponadto, jeśli uczciwy podatnik uczestniczy w transakcjach polegających na obrocie towarem, który został wykorzystany przy wyłudzeniu podatku VAT, organy podatkowe odmawiają mu prawa od odliczenia VAT, wskazując, iż podatek w stosunku do tych towarów nie został przekazany do budżetu przez znikającego podatnika.

Jak można się chronić przed skutkami nieświadomego uczestnictwa w oszustwie?

Podstawową kwestią, o której powinien pamiętać każdy podatnik, to dochowanie należytej staranności w kontaktach z kontrahentem. W takiej sytuacji organy podatkowe nie będą mogły odmówić mu prawa do odliczenia podatku naliczonego lub zastosowania stawki 0% w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów.

W ocenie sądów administracyjnych, o należytej staranności można mówić jeśli podatnik:

- Ostrożnie podchodzi do transakcji realizowanych na zasadach znacząco odbiegających od zasad rynkowych – w szczególności uzyskuje od kontrahenta wszystkie informacje, które wyjaśniają ewentualne wątpliwości.

W przestępstwach, w których dochodzi do wyłudzenia podatku VAT, towary oferowane do sprzedaży mają często niższą cenę od innych tego samego typu, z tego względu, iż znikający podatnik może pokryć wysoką obniżkę ceny kwotą podatku, który nie zostanie przekazany organom skarbowym.

- Dokonuje możliwie pełnej weryfikacji osoby kontrahenta (potwierdza jego istnienie oraz prawidłowość podanego przez niego numeru VAT UE).

W szczególności można tego dokonać:

- otrzymując od kontrahenta kopie dokumentów urzędowych dotyczących prowadzonej przez niego działalności np.: dokumenty rejestrowe,

- sprawdzając za pomocą systemu VIES, na stronie internetowej: http://ec.europa.eu/taxation_customs/vies/, czy podany przez kontrahenta numer VAT UE istnieje i jest wykorzystywany,

- potwierdzając przekazane przez kontrahenta dane w biurze wymiany informacji o podatku VAT.

Zapytania do biura wymiany informacji o podatku VAT można składać:

- drogą pocztową na adres:

Ministerstwo Finansów
Departament Wymiany Informacji o VAT
ul. Poznańska 46
62-510 Konin,

- telefonicznie (063) 242 33 55

- faxem (063) 240 19 89

- pocztą elektroniczną na adres: numery.vat@mofnet.gov.pl

Wnioski pisemne można składać na formularzach: VAT-ID oraz VAT-ID (kontynuacja).

Szczególnie ostatni rodzaj weryfikacji kontrahenta ma duże znaczenie dla podatnika. Składając wniosek na piśmie, podatnik otrzymuje urzędowe potwierdzenie prawidłowości danych kontrahenta i w tym zakresie będzie korzystał z ochrony – zastosowane zasady opodatkowania do transakcji nie będą mogły być zakwestionowane przez organy podatkowe.

Podatnik nie będzie mógł skorzystać ze szczególnej ochrony wynikającej z posiadania takiego potwierdzenia, jeśli mimo posiadanego dokumentu wiedział lub mógł wiedzieć, że informacje w nim zawarte są nieprawdziwe (np. podatnik utrzymywał stały kontakt z kontrahentem i posiadał informacje sprzeczne z tymi, które zostały potwierdzone w dokumencie).

Autor: Konrad Misiewicz – konsultant podatkowy w Kancelarii Olesiński & Wspólnicy


Tagi: , , , ,

Podobne artykuły:

Komentarze do artykułu Nieświadome uczestnictwo podatnika w transakcjach mających na celu wyłudzanie VAT :

  1. [...] [...]

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>