Wirtualna waluta – prawdziwe pieniądze?

www.sxc.hu

Pierwotnie, płacono towarem za towar, później kruszcem/metalami. W dalszej kolejności pojawiły się kwity depozytowe i banknoty. Przykładowo dolar amerykański jeszcze do 1933 r. był „wykupywany”, pod określonymi warunkami, przez emitenta za złoto, po określonej „wadze” (parytecie), a dopiero w latach 70-tych USA zupełnie odeszły od powiązania wartości ich waluty z tym kruszcem.

Współcześnie obracamy „pieniędzmi” bezgotówkowo, mamy też pieniądze elektroniczne. Pieniądze są zasadniczo emitowane i kontrolowane przez państwa lub utworzone/przejęte przez nie w tym celu banki centralne. Wydawałoby się, że niewiele nowego może nas zaskoczyć. Tymczasem ok. 2009 r. pojawiły się kryptowaluty, zwane też wirtualnymi walutami, a wśród nich BitCoin (BTC).

Co trzeba wiedzieć o BitCoinie? BitCoin staje się środkiem płatniczym coraz powszechniej  wykorzystywanym przy realizacji transakcji. Aktualnie można nim zapłacić już nie tylko on-line ale również za towary czy usługi w realnym świecie. BTC nie jest jednak pieniądzem, jest specyficznym prawem majątkowym „wykopywanym” przez osoby, które zdecydują się uczestniczyć w systemie służącym do weryfikacji transakcji prowadzonych z wykorzystaniem tej „waluty”. Co więc ważne, wartość i znaczenie bitmonet są takie, jakie przypiszą im osoby z nich korzystające – zależą wyłącznie od podaży (która jest limitowana przez istotę systemu – zostanie „wykopana” z góry określona ilość BTC) oraz popytu. Kryptowaluty są więc niezależne od państw, nie mają emitentów, są uważane za „wolny” środek płatniczy, odporny nie tylko na inflację ale również na np. podrabianie.

Wymiana kryptowalut następuje on-line pomiędzy samymi użytkownikami za pośrednictwem tzw. giełd. Dodatkowo, coraz więcej firm organizuje/akceptuje płatności w BTC, pojawiły się też pierwsze bankomaty (również w Polsce – w Warszawie i w Katowicach), pozwalające zakupić BTC za banknoty. Wydaje się więc, że rewolucji związanej z wirtualnymi pieniędzmi nie da się już zapobiec i konieczne jest uporządkowanie od strony prawnej zasad korzystania z tej formy płatności.

Aktualnie w Polsce płatności internetowymi pieniędzmi za towary czy usługi, jak i ich wymianę na złotówki, od strony prawnej zwykle traktuje się na równi ze świadczeniem usług. Wynika to głównie ze stanowiska przyjętego przez polskie organy skarbowe, które BTC najczęściej uważają właśnie za specyficzną „usługę”. Generuje to wiele problemów – począwszy od konieczności zapłaty VATu od „wymiany pieniędzy” (np. jeżeli kupuję BTC za „prawdziwe pieniądze” od przedsiębiorcy będącego płatnikiem VAT), aż do odwrócenia do góry nogami prawnego sposobu rozumienia prostych transakcji kupna – sprzedaży; zamiast standardowego „ja kupuję, Ty sprzedajesz” pojawia się nagle dwóch kupujących i dwóch sprzedających. Pierwszy kupuje towar, a drugi BTC; pierwszy „sprzedaje” usługę w postaci BTC, a drugi towar.

Dodatkowo, BTC regularnie zmienia swoją wartość w czasie, często istotnie, co ma swoje skutki na gruncie podatków dochodowych jak i konsekwencje praktyczne – ustalenie stałej ceny tak samochodu jak i kawy w BTC każdorazowo wiąże się ze znacznym ryzykiem „kursowym”, którego przecież zwykle nie da się „ot tak” przerzucić na konsumenta.

W uproszczeniu, obrót kryptowalutami przypomina więc trochę handel „itemami” w grach typu RPG – są cenne tak długo, jak ktoś chce je od nas kupić i trudno na podstawie obiektywnych kryteriów określić, jaką mają wartość w danej chwili. Przy czym w odróżnieniu od innych wirtualnych „przedmiotów”, BitCoin ma szansę na uzyskanie statusu środka płatniczego globalnie i jego ignorowanie w dłuższej perspektywie może zadziałać tak jak współcześnie zadziałałoby odmówienie przez serwis internetowy płatności z wykorzystaniem kart płatniczych.

To wszystko powoduje, że o miejscu wirtualnych pieniędzy w rzeczywistości warto rozmawiać. Najbliższa okazja będzie już 3-go lipca 2014 r. podczas konferencji Digital Money & Currency Forum, podczas której razem z r. pr. Katarzyną Czekajło-Zajkowską zaprezentujemy temat „Transakcje z wykorzystaniem walut cyfrowych pomiędzy przedsiębiorcami – najważniejsze, praktyczne aspekty prawne i podatkowe”. Niezależnie, o cyfrowych walutach można będzie też przeczytać w lipcowym wydaniu miesięcznika IT Professional (artykuł „BitCoin a prawo polskie” autorstwa Marka Jankowskiego i Grzegorza Leśniewskiego).

Grzegorz Leśniewski, aplikant adwokacki, starszy konsultant w Kancelarii Olesiński & Wspólnicy, biuro we Wrocławiu


Tagi: , , , , , , ,

Komentarze do artykułu Wirtualna waluta – prawdziwe pieniądze? :

  1. [...] o zakres opodatkowania handlu kryptowalutami (na co m.in. wskazywaliśmy na naszym blogu tutaj: http://blog.e-prawnik.pl/wirtualna-waluta-prawdziwe-pieniadze.html). Działalność ta wiąże się więc z potencjalnie większym ryzykiem podatkowym, które często [...]

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>