Trybunał Konstytucyjny: przepisy o kwocie wolnej od podatku niezgodne z konstytucją

W dniu dzisiejszym Trybunał Konstytucyjny uznał, że przepis określający kwotę wolną od podatku obecnie na kwotę 3089 zł „(…) w zakresie, w jakim nie przewiduje mechanizmu korygowania kwoty zmniejszającej podatek, gwarantującego co najmniej minimum egzystencji, jest niezgodny z art. 2 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej”, a więc z przepisami stanowiącymi zasadę demokratycznego państwa prawa, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej i zasadę sprawiedliwości podatkowej.

Wyrok został wydany po rozpoznaniu 20 października wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącego zgodności właśnie ww. art. 27 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych z Konstytucją.

Zakwestionowany przepis straci moc obowiązującą 30 listopada 2016 r, jeden z członków składu orzekającego zgłosił zdanie odrębne.

Chociaż uzasadnienie wyroku nie zostało jeszcze opublikowane, można domyślać się, że Trybunał przychylił się do argumentacji Rzecznika kwestionującego założenie ustawodawcy, zgodnie z którym kwota wolna od podatku wystarcza do zaspokojenia elementarnych potrzeb życiowych, a jej przekroczenie umożliwia ponoszenie ciężarów publicznych. To, co zwróciło uwagę Rzecznika (i prawdopodobnie sędziów), to fakt, że są w Polsce przepisy ustalające tzw. minimum egzystencji, i określają je na kwotę 6504 zł rocznie – dwa razy więcej, niż kwota wolna od podatku (3089 zł). Oznacza to więc, że osoby, których zgodnie z przepisami jednej ustawy nie stać na przeżycie, na podstawie drugiej muszą płacić podatki.

Rzecznik wskazywał również, że ostatnia waloryzacja kwoty wolnej od podatku miała miejsce w 2006 r., podczas gdy między marcem 2008 r. a marcem 2014 r. ceny wzrosły o 17,9%.

Co oznacza wyrok w praktyce? Sejm będzie „zmuszony” do uchwalenia nowego brzmienia przepisu, które najprawdopodobniej podwyższy kwotę wolną od podatku oraz ustali mechanizm jej waloryzacji w przyszłości. Spodziewamy się, że uzasadnienie wyroku będzie zawierać wytyczne lub sugestie, co do warunków, jakie mechanizm ten będzie musiał spełnić, aby być konstytucyjny. Natomiast z perspektywy osób fizycznych będących podatnikami – możliwe że już w przyszłym roku zapłacą mniejszy podatek dochodowy fiskusowi (PIT)… oczywiście o ile nie wzrosną inne obciążenia publiczne żeby zrekompensować koszt podwyższenia kwoty wolnej od podatku.

Autor: Dominika Leszczyńska, prawnik w Kancelarii Olesiński & Wspólnicy, biuro w Warszawie


Tagi: , , ,

Komentarze do artykułu Trybunał Konstytucyjny: przepisy o kwocie wolnej od podatku niezgodne z konstytucją :

  1. „oczywiście o ile nie wzrosną inne obciążenia publiczne żeby zrekompensować koszt podwyższenia kwoty wolnej od podatku.”
    Tu nic nie trzeba rekompensować tylko ciąć wydatki i poczekać na efekty prawa Laffera. Skąd ta usilna chęć żeby jedne daniny zastępować innymi? To nie ma sensu.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>