Społeczny wymiar VAT w Brazylii – przykład dla Polski?

www.sxc.hu

Wraz z rozpoczęciem Mundialu uwaga całego świata skupia się na Brazylii. To wielki i piękny kraj, słynący z zamiłowania do tańca i oczywiście z miłości do piłki nożnej.

Mało kto zdaje sobie sprawę, że system podatkowy Brazylii w fascynujący sposób oddaje różnorodność i skrajności tego kraju.

Dość tylko wspomnieć, że każdy z 26 stanów Brazylii może samodzielne określać stawki podatku pobieranego od wartości dodanej przy sprzedaży, funkcjonuje kilka rodzajów podatków i opłat zbliżonych w swojej istocie do VAT, a należności podatkowe pobierane są na trzech płaszczyznach – federalnej, stanowej i lokalnej. Co więcej, stosownie do publikowanych rankingów przyjazności systemów podatkowych, Brazylia nieodmiennie plasuje się jako kraj, gdzie przedsiębiorcy muszą poświęcać największy nakład czasu na wypełnianie formalności podatkowych.

W ramach podejmowanych w Brazylii reform przepisów podatkowych, uwzględniany był jednocześnie społeczny aspekt podatków. Podobno wprowadzony obowiązek wskazywania stosowanej stawki VAT na fakturach miał uzmysłowić konsumentom wysokość ponoszonych należności publicznoprawnych i wpłynąć na postulowanie o uproszczenie systemu podatkowego oraz obniżenie stawek VAT.

Może zatem przy planowaniu kolejnych reform VAT w Polsce za przykład powinien posłużyć kraj o równie skomplikowanym systemie jak Brazylia, za to o zupełnie innym podejściu do podatków?

Reforma jako remedium?

W przedstawianych strategiach budżetowych Polski, jako ciągle istniejący problem wskazywany jest niski poziom przestrzegania przepisów prawa podatkowego. Założenia zmian w podatkach bazują na domniemaniu nieuczciwości obywateli. Klasycznym przykładem jest kwestia pełnego odliczenia VAT związanego z używaniem do celów służbowych samochodów osobowych. Większość podatników w obawie przed sankcjami, kontrolami i nadmiernymi obowiązkami zrezygnowała z pełnego odliczenia.

Opublikowane w czerwcu bieżącego roku zalecenia Rady Unii Europejskiej dotyczące działań, jakie Polska powinna podjąć w ramach reform w 2014 roku, dotyczą w istotnej części właśnie funkcjonowania systemu podatkowego.

Rada Unii Europejskiej zwróciła uwagę, że w Polsce zwiększone powinny zostać „wysiłki na rzecz ograniczenia kosztów i czasu związanych z przestrzeganiem przepisów prawa podatkowego przez przedsiębiorstwa, (…) zwłaszcza przez usprawnienie skuteczności administracji podatkowej”. Czy to oznacza, że rzeczywiście zostaną podjęte kroki służące zmniejszeniu poziomu obciążenia administracyjnego podatników? Czy jest szansa na inne postrzeganie podatnika?

Skoro Brazylijczycy z równą lekkością jak do piłki podchodzą do podatków, osiągając dobre wyniki, to może i Minister Finansów rozważy uznanie podatników za ciężko pracujących, uczciwych ludzi, których nie trzeba zmuszać do zbędnych procedur, działań.

Niech za ciekawy przykład służy największy od lat sukces PZPN, organizacji za którą większość kibiców nie przepada, która postanowiła zmienić miejsce rozgrywania finału pucharu Polski. Jak wiadomo warszawska impreza została zbojkotowana przez kiboli i… stadion zapełnił się kibicami, w tym rodzinami z dziećmi. Tego nie przewidział nikt.

W atmosferze piłkarskiego święta prosimy Pana Ministra Finansów o więcej zaufania do podatników i skoncentrowania się na eliminacji patologii przy promowaniu uczciwej działalności, zamiast wprowadzaniu kolejnych ograniczeń i przepisów sankcyjnych ich zabezpieczających, w dodatku w atmosferze strachu i gróźb.

Paradoks VAT

Paradoksem VAT jest to, że jako podatek konsumpcyjny, z definicji powinien być neutralny dla przedsiębiorców. Tymczasem jego rozliczanie przyprawia często o zawrót głowy, co w dużej mierze wynika ze złożoności i bardzo często nieprecyzyjności regulacji ustawowych. Nie pomagają również ciągłe zmiany; ustawa o VAT jest jedną z najczęściej nowelizowanych.

Czas pokaże, jaka wizja systemu VAT zwycięży w Polsce. Być może nawet przy kolejnych planowanych zmianach kluczowy okaże się wymiar społeczny i związane z podejmowanymi reformami potencjalne skutki. Należy tylko mieć nadzieję, że wszelkie zmiany nie okażą się w praktyce dodatkowym utrudnieniem i obciążeniem dla polskich przedsiębiorców, uczciwych podatników.

Aleksandra Marchewka, konsultantka i aplikantka adwokacka we wrocławskim biurze Kancelarii


Tagi: , , , , , , , , , , ,

Możliwość komentowania jest wyłączona.