Samochody służbowe – badania kierowców

www.sxc.hu

Zgodnie z art. 229 § 1 i 2 Kodeksu pracy pracownicy podlegają obowiązkowym badaniom wstępnym oraz okresowym.

Celem takich badań jest określenie, czy dany pracownik ze względu na swój stan zdrowia jest zdolny do pracy na danym stanowisku.

Zgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30.05.1996 r. (dalej również: Rozporządzenie)[1] o tym, jakie badania powinny być przeprowadzone wobec konkretnego pracownika, decyduje lekarz przeprowadzający badanie.

Z kolei zgodnie z § 3 Rozporządzenia, lekarz podejmuje tę decyzję, biorąc pod uwagę ocenę zagrożeń dla zdrowia i życia pracownika występujących na stanowisku pracy, przy uwzględnieniu w szczególności przekazywanej przez pracodawcę informacji o występowaniu czynników szkodliwych dla zdrowia lub warunków uciążliwych.

Oznacza to, że pracodawca zobowiązany jest przekazać lekarzowi (w kierowaniu pracownika na badanie wstępne lub okresowe) informację na temat charakteru pracy wykonywanej przez pracownika. Na podstawie tej informacji lekarz przeprowadzający badanie decyduje o jego zakresie (kierując się wskazówkami metodycznymi, stanowiącymi załącznik do Rozporządzenia).

Jak wykazano powyżej, pracownicy prowadzący w ramach obowiązków służbowych samochody, zatrudnieni na stanowisku innym niż kierowca (np. pracownik biurowy, który samochód w ramach wykonywania obowiązków służbowych prowadzi tylko incydentalnie) nie podlegają obowiązkowym badaniom przewidzianym dla kierowców zawodowych, ponieważ nie są zobowiązani do posiadania tzw. uprawnień kierowcy zawodowego.

W praktyce ośrodki medycyny pracy przeprowadzające badania wstępne i okresowe pracowników przyjmują jednak, że możliwość prowadzenia w ramach obowiązków pracowniczych samochodu (który w takiej sytuacji staje się narzędziem pracy takiego pracownika) powoduje, że stanowisko pracy takiego pracownika wymaga tzw. pełnej sprawności psychoruchowej.

Stanowisko takie wynika z wytycznych wydawanych przez Konsultanta Krajowego w dziedzinie medycyny pracy (nie stanowią powszechnie obowiązujących przepisów prawa, jednak lekarz powinien uwzględniać je przy wykonywaniu badań).

Kluczowe znaczenie dla klasyfikacji danego stanowiska pracy jako wymagającego pełnej sprawności psychoruchowej jest to, czy zatrudniony na nim pracownik wykorzystuje samochód do wykonywania swoich obowiązków pracowniczych.

Zgodnie ze wskazówkami metodycznymi natomiast, w odniesieniu do prac wymagających pełnej sprawności psychoruchowej:

1. Podczas badania wstępnego należy przeprowadzić badania ogólne, okulistyczne, neurologiczne oraz testy sprawności psychoruchowej (tzw. „psychotesty”).

2. Podczas badania okresowego natomiast przeprowadza się obowiązkowo tylko badania ogólne, przeprowadzenie pozostałych badań (w tym tzw. psychotestów) następuje tylko wtedy, gdy lekarz zdecyduje o takiej konieczności.

Badania okresowe pracowników zatrudnionych na stanowiskach wymagających pełnej sprawności psychoruchowej przeprowadzane są co 3-4 lata, a powyżej 50 roku życia – co 2 lata. Zgodnie z ww. wytycznymi Krajowego Konsultanta w dziedzinie medycyny pracy dotyczy to pracowników, którzy mogą, nawet incydentalnie, prowadzić samochód w ramach swoich obowiązków pracowniczych.

Zgodnie z art. 229 § 4 Kodeksu pracy, pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku.

Jak wykazano powyżej, orzeczenie lekarskie zapada jednak na podstawie danych wskazywanych przez pracodawcę w skierowaniu na badanie, na pracodawcy ciąży zatem obowiązek prawidłowego opisania charakteru pracy danego pracownika oraz wskazania na wszelkie czynniki uciążliwe na jego stanowisku pracy.

Podanie przez pracodawcę niepełnych informacji może doprowadzić do tego, że orzeczenie lekarskie będzie niepełne (nie będzie uwzględniało możliwości prowadzenia samochodu służbowego przez pracownika).

W konsekwencji, w momencie, w którym pracownik dostanie od pracodawcy polecenie wykorzystania samochodu (np. w celu odbycia spotkania z kontrahentem), teoretycznie może dojść do popełnienia wykroczenia z art. 283 § 1 Kodeksu pracy[2]. Oznacza to zagrożenie karą grzywny od 1.000 zł do 30.000 zł.

Zakres badań przeprowadzanych wobec pracowników może być również przedmiotem kontroli Państwowej Inspekcji Pracy. Oczywiście ryzyko wykazania, że doszło do naruszeń powyższym zakresie jest tym mniejsze, im rzadziej dany pracownik korzysta z samochodu w ramach wykonywania obowiązków służbowych.

Podsumowując: pracownik, który może w ramach wykonywania obowiązków służbowych prowadzić samochód, podlega obowiązkowi badań w zakresie przewidzianym dla pracowników wykonujących pracę na stanowiskach wymagających pełnej sprawności psychoruchowej.

Badania są przeprowadzane w ramach obowiązkowych badań wstępnych i okresowych. Ich zakres odbiega również od zakresu badań kierowców zawodowych (badania w pełnym zakresie, w tym badania sprawności psychoruchowej, są przeprowadzane obowiązkowo tylko podczas badania wstępnego).

Autor: Kamila Koszewicz, prawnik w Kancelarii Olesiński & Wspólnicy


1. Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30.05.1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy.

2. Kto, będąc odpowiedzialnym za stan bezpieczeństwa i higieny pracy albo kierując pracownikami lub innymi osobami fizycznymi, nie przestrzega przepisów lub zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, podlega karze grzywny od 1.000 zł do 30.000 zł.


Tagi: , , , , ,

Komentarze do artykułu Samochody służbowe – badania kierowców :

  1. [...] taki sposób uda nam siÄ™ ominąć naciÄ…gaczy.JakÄ… opiniÄ… cieszÄ… siÄ™ przeróÅ&frac14… W internecie można odszukać filmik, na którym [...]

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>