Pozwane e-sklepy

www.sxc.hu

Klauzule abuzywne (nazywane również niedozwolonymi postanowieniami umownymi) ostatnio spędzają sen z powiek wielu właścicielom sklepów online.

Problem jest znacznie szerszy – dotyczy praktycznie całej branży a przepisy dotyczące konsumentów pochodzą jeszcze z czasów kiedy to sprzedaż online nie była jednym z głównym kanałów dotarcia do klienta.

Czym są te klauzule i dlaczego powstało takie zamieszanie?

Zgodnie z informacjami na stronie UOKIK, klauzule niedozwolone definiowane (opisywane) są w następujący sposób:

W przypadku wielu dziedzin życia konsumenci nie mają możliwości negocjowania warunków proponowanej umowy. Ich rola sprowadza się do podpisania kontraktu bądź jego odrzucenia w całości. Dotyczy to na przykład umów stosowanych przez banki, operatorów telefonicznych, deweloperów, zakłady ubezpieczeń, biura podróży, dostawców gazu i energii elektrycznej itp. Powoduje to niebezpieczeństwo, że przedsiębiorca w umowie narzuci konsumentowi klauzule, które nie będą dla niego korzystne. Dlatego kodeks cywilny stanowi, że postanowienia, które nie zostały uzgodnione indywidualnie, nie wiążą konsumenta, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszający jego interesy. Przykładem są klauzule stawiające jako warunek odstąpienia od umowy zapłacenie kary lub wyłączające odpowiedzialność przedsiębiorcy za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania. Podkreślić należy, że zawsze obowiązują zapisy określające główne świadczenia stron – na przykład cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

Konsument, który przypuszcza, że umowa, którą oferuje mu przedsiębiorca, zawiera postanowienie niedozwolone, powinien zwrócić przedsiębiorcy uwagę na ten fakt. W przypadku, gdy nie wyraża on zgody na zmianę kwestionowanych punktów kontraktu, najlepiej zmienić kontrahenta.

Natomiast, jeśli umowa, którą już podpisaliśmy, zawiera niedozwolone postanowienia to – zgodnie z definicją określoną w kodeksie cywilnym – takie klauzule nie wiążą nas z mocy prawa.

Jeżeli przedsiębiorca nie przychyli się do tego stanowiska, należy zwrócić się do sądu powszechnego (rejonowego lub okręgowego) o uznanie danego postanowienia za niewiążące. Na przykład, jeżeli chcemy odstąpić od umowy, a w jej warunkach znajduje się postanowienie wykluczające taką możliwość lub przewidujące rażąco wygórowaną karę, to możemy powołać się na niedozwolony charakter postanowienia umownego i jeżeli przedsiębiorca nie uwzględni naszych racji, dochodzić swych roszczeń sądownie.

Sprawdzenie regulaminu pod kątem występowania w nim klauzul abuzywnych jest bardzo często niezwykle pracochłonne. Nie wystarczy bowiem sprawdzić tylko czy przypadkiem nie mamy postanowień z poniższej listy:

Art. 385 KC – W razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które w szczególności:

1. wyłączają lub ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za szkody na osobie,

2. wyłączają lub istotnie ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania,

3. wyłączają lub istotnie ograniczają potrącenie wierzytelności konsumenta z wierzytelnością drugiej strony,

4. przewidują postanowienia, z którymi konsument nie miał możliwości zapoznać się przed zawarciem umowy,

5. zezwalają kontrahentowi konsumenta na przeniesienie praw i przekazanie obowiązków wynikających z umowy bez zgody konsumenta,

6. uzależniają zawarcie umowy od przyrzeczenia przez konsumenta zawierania w przyszłości dalszych umów podobnego rodzaju,

7. uzależniają zawarcie, treść lub wykonanie umowy od zawarcia innej umowy, nie mającej bezpośredniego związku z umową zawierającą oceniane postanowienie,

8. uzależniają spełnienie świadczenia od okoliczności zależnych tylko od woli kontrahenta konsumenta,

9. przyznają kontrahentowi konsumenta uprawnienia do dokonywania wiążącej interpretacji umowy,

10. uprawniają kontrahenta konsumenta do jednostronnej zmiany umowy bez ważnej przyczyny wskazanej w tej umowie,

11. przyznają tylko kontrahentowi konsumenta uprawnienie do stwierdzania zgodności świadczenia z umową,

12. wyłączają obowiązek zwrotu konsumentowi uiszczonej zapłaty za świadczenie nie spełnione w całości lub części, jeżeli konsument zrezygnuje z zawarcia umowy lub jej wykonania,

13. przewidują utratę prawa żądania zwrotu świadczenia konsumenta spełnionego wcześniej niż świadczenie kontrahenta, gdy strony wypowiadają, rozwiązują lub odstępują od umowy,

14. pozbawiają wyłącznie konsumenta uprawnienia do rozwiązania umowy, odstąpienia od niej lub jej wypowiedzenia,

15. zastrzegają dla kontrahenta konsumenta uprawnienie wypowiedzenia umowy zawartej na czas nieoznaczony, bez wskazania ważnych przyczyn i stosownego terminu wypowiedzenia,

16. nakładają wyłącznie na konsumenta obowiązek zapłaty ustalonej sumy na wypadek rezygnacji z zawarcia lub wykonania umowy,

17. nakładają na konsumenta, który nie wykonał zobowiązania lub odstąpił od umowy, obowiązek zapłaty rażąco wygórowanej kary umownej lub odstępnego,

18. stanowią, że umowa zawarta na czas oznaczony ulega przedłużeniu, o ile konsument, dla którego zastrzeżono rażąco krótki termin, nie złoży przeciwnego oświadczenia,

19. przewidują wyłącznie dla kontrahenta konsumenta jednostronne uprawnienie do zmiany, bez ważnych przyczyn, istotnych cech świadczenia,

20. przewidują uprawnienie kontrah enta konsumenta do określenia lub podwyższenia ceny lub wynagrodzenia po zawarciu umowy bez przyznania konsumentowi prawa odstąpienia od umowy,

21. uzależniają odpowiedzialność kontrahenta konsumenta od wykonania zobowiązań przez osoby, za pośrednictwem których kontrahent konsumenta zawiera umowę lub przy których pomocy wykonuje swoje zobowiązanie, albo uzależniają tę odpowiedzialność od spełnienia przez konsumenta nadmiernie uciążliwych formalności,

22. przewidują obowiązek wykonania zobowiązania przez konsumenta mimo niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania przez jego kontrahenta,

23. wyłączają jurysdykcję sądów polskich lub poddają sprawę pod rozstrzygnięcie sądu polubownego polskiego lub zagranicznego albo innego organu, a także narzucają rozpoznanie sprawy przez sąd, który wedle ustawy nie jest miejscowo właściwy.

Przebrnięcie przez ten katalog jest w zasadzie początkiem drogi…

Później na stronie http://www.uokik.gov.pl/rejestr_klauzul_niedozwolonych2.php znajdziemy 2426 klauzul, które zostały uznane za niedozwolone i wpisane do rejestru.

Czy w pozwanych (rzekomo pozwanych, bo nikt odpisu pozwu z sądu nie otrzymał) wzorcach (regulaminach) są klauzule abuzywne? Bez wnikliwej lektury tych wzorców nie można tego jednoznacznie stwierdzić.

Ważne jednak aby pamiętać, że żadne pieniądze wydane za cofnięcie pozwu – nie gwarantuje jakiejkolwiek ochrony właścicielom tych sklepów. Dużo bardziej rozsądnym rozwiązaniem jest przejrzenie regulaminu i dokonanie w nim odpowiednich zmian.

Ale uwaga – zgodnie z przepisami procedury cywilnej – jeżeli wniesiony został pozew o uznanie zapisu za niedozwolony – to zmiana tego kwestionowanego w pozwie postanowienia nie powoduje, że postępowania nie zostanie przeprowadzone.

Jako praktyk dostrzegam, że rejestr klauzul w obecnym kształcie przestał już dawno być czytelny i pomocny przy pisaniu lub sprawdzaniu regulaminów. Ale ma być lepiej, ponieważ aktualnie UOKIK przygotowuje się do zmiany sposobu i kształtu prowadzenia rejestru. W ramach Kancelarii przygotowywaliśmy miesiąc temu stanowisko dla członków IAB (stowarzyszenia branży online) w którym postulowaliśmy zmiany polegające np. na bieżącej aktualizacji rejestru, dodawania oprócz tez wyroków również ich uzasadnień, czy wreszcie przebudowanie wyszukiwarki UOKIK aby można była zdecydowanie łatwiej się po niej poruszać. Zobaczymy czy te zmiany uda się przeprowadzić.


Tagi: , , , , , , ,

Możliwość komentowania jest wyłączona.