Konwersja wierzytelności na kapitał zakładowy

Konwersja wierzytelności na kapitał zakładowy jest nietypowym, lecz w pewnych sytuacjach bardzo użytecznym sposobem podwyższenia kapitału zakładowego w spółce kapitałowej. Załóżmy, że wspólnik pożyczył swojej spółce akcyjnej kwotę X. Pożyczka jest już wymagalna, ale nasz akcjonariusz nie jest zainteresowany otrzymaniem gotówki. Zamiast tego wolałby objąć nowe akcje spółki. W tej sytuacji może dokonać konwersji – przysługująca mu wierzytelność może być wkładem do spółki, który umożliwi mu objęcie nowych akcji w jej podwyższonym kapitale zakładowym.

Wierzytelność z tytułu pożyczki (oczywiście nie tylko) może być wkładem do spółki kapitałowej. Na czym natomiast polega sama konwersja? Jest ona pokryciem zobowiązania obciążającego wspólnika lub akcjonariusza wobec spółki z tytułu wniesienia wkładu na kapitał zakładowy za pomocą wierzytelności przysługującej wspólnikowi lub akcjonariuszowi wobec spółki. Konwersja może zasadniczo nastąpić na dwa sposoby:

1.    Wspólnik wnosi wierzytelność jako wkład niepieniężny do spółki. Skutkuje to tzw. konfuzją – ponieważ wierzyciel i dłużnik staje się jednym podmiotem (dokapitalizowanie spółki), następuje wygaśniecie wierzytelności. Wadą wniesienia wierzytelności jako wkładu niepieniężnego jest skutek podatkowy – tak objęte akcje (udziały) są zasadniczo przychodem po stronie wspólnika (ich wartość nominalna). Ponadto w przypadku spółki akcyjnej może zaistnieć konieczność zbadania rzetelności wyceny wkładu przez biegłego.

2.    Druga opcja związana jest z potrąceniem wierzytelności pieniężnych. Wspólnik zawiera ze spółką umowę inwestycyjną dotyczącą podwyższenia kapitału zakładowego i objęcia nowych udziałów (akcji) za gotówkę. Jednocześnie spółka zobowiązana jest do zwrotu pożyczki. W związku z tym strony osobnym porozumieniem dokonują potrącenia wzajemnych wierzytelności. Co ważne potrącenie musi być umowne, nie może być w tej sytuacji dokonane jednostronnie. Na skutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. To rozwiązanie wydaje się lepsze z uwagi na brak negatywnego skutku podatkowego.

Alternatywnym sposobem przeprowadzenia konwersji może być tzw. odnowienie. Odnowienie to umowa pomiędzy dłużnikiem i wierzycielem, w którym dłużnik (tu spółka) zobowiązuje się wobec wierzyciela wykonać nowe zobowiązanie (podwyższyć kapitał i przyznać wspólnikowi udziały lub akcje, a wierzyciel (wspólnik) w tym celu umarza zobowiązanie dotychczasowe (zwrot pożyczki). Niezależnie w przypadku wszystkich umów zawieranych w związku z konwersją należy pamiętać, że w zależności od treści umowy spółki lub statutu do ich zawarcia mogą być potrzebne dodatkowe zgody organów spółki.

Michał Bogacz, radca prawny i menedżer w Kancelarii, Wrocław


Tagi: , , , , , , , , , , ,

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>