Kiedy przedsiębiorca korzysta z usług obcokrajowca – czyli formularz ORD-W1

Wielu przedsiębiorców, korzystających z usług podmiotów z zagranicy nie jest świadomych istnienia obowiązku określonego w art. 82a ordynacji podatkowej.

Przepis określa obowiązek informacyjny wobec urzędu skarbowego, który powinien wypełnić polski przedsiębiorca (niezależnie czy chodzi o osobę prawną czy fizyczną), na rzecz którego usługi (pracę) świadczą osoby fizyczne – obcokrajowcy, zatrudniani przez nierezydenta (podmiot zagraniczny).

Na czym polega obowiązek?

Jeśli spełnione są warunki określone w przepisie fiskusowi należy przekazać na formularzu ORD-W1 informacje o zatrudnionej osobie i szczegółach jej pracy.

Niezrealizowanie obowiązku może pociągać za sobą odpowiedzialność za przestępstwo lub wykroczenie karnoskarbowe z art. 80 kks („Kto wbrew obowiązkowi nie składa w terminie właściwemu organowi informacji podatkowej…”)

Jakie dane przekazujemy?

Fiskusa interesują informacje o wynagrodzeniu i terminie rozpoczęcia pracy przez oddelegowanego do polski obcokrajowca oraz o podmiocie zatrudniającym go za granicą.

Formularz należy przekazać z ostatnim dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym obcokrajowiec zaczął wykonywać usługi (pracę) w Polsce.

Kiedy działać?

Zasadniczy problem rodzi jednak pytanie kiedy przesłanki określone w przepisie są spełnione – czyli kiedy faktycznie przedsiębiorca powinien trudzić się składaniem formularzy. Rozstrzygnięcie powstających wątpliwości jak to często bywa w przypadku polskiego ustawodawcy nie jest łatwe. Interpretacje podatkowe wydawane na gruncie tego przepisu na wniosek podatników idą w różnych kierunkach. Przepis mówi bowiem, że obowiązek istnieje, jeżeli:

1)         w związku z umowami o unikaniu podwójnego opodatkowania może mieć to wpływ na powstanie obowiązku podatkowego lub wysokość zobowiązania podatkowego osób otrzymujących wynagrodzenie;

2)         podmiot będący nierezydentem bezpośrednio lub pośrednio bierze udział w zarządzaniu lub kontroli polskiego przedsiębiorcy lub posiada w jego kapitale udział uprawniający do min. 5 % głosów.

Kontrowersyjne jest już samo rozstrzygnięcie czy obie przesłanki mają być spełnione łącznie czy wystarczy, że zachodzi jedna z nich. Za pierwszą opcją przemawia sposób redakcji przepisu, niemniej stanowiska organów podatkowych pozostają rozbieżne. W części interpretacji organy potwierdzają stanowisko spotykane w niektórych komentarzach, że dla zaktualizowania obowiązku informacyjnego konieczne byłoby spełnienie łącznie obu warunków (co jest korzystniejsze dla podatników, bo wyeliminowanie nawet jednej przesłanki wykluczałoby obowiązek informacyjny w przypadku spełnienia tylko drugiej).

Abstrahując od tej kwestii, również rozumienie poszczególnych przesłanek z uwagi na nieprecyzyjne sformułowanie przepisu nastręcza problemów. Przechodząc do nich:

Warunek 1 czyli „może mieć to wpływ”

Przepis nakłada obowiązek informacyjny jeżeli „może mieć to wpływ na powstanie obowiązku podatkowego” na gruncie ustawy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Wątpliwości powstają przy określeniu:

- czy informację trzeba przekazać już o ile umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania w ogóle dopuszcza możliwość opodatkowania w Polsce,

- czy wyłącznie w przypadku, kiedy na gruncie tej umowy w konkretnej sytuacji (z uwagi np. na okres pobytu obcokrajowca w Polsce) dojdzie do rozstrzygnięcia, że wynagrodzenie osoby delegowanej do Polski podlega obowiązkowi podatkowemu w Polsce.

Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania często uzależniają opodatkowanie w Polsce wynagrodzeń obcokrajowców uzyskiwanych z pracy w Polsce od przebywania w Polsce przez okres co

najmniej 183 dni w roku.

W takim przypadku w razie krótkotrwałego pobytu w Polsce i wykonywania jedynie doraźnych czynności istniałaby możliwość stwierdzenia, że przesłanka w ogóle nie jest spełniona, bo w tych konkretnych sytuacjach nie ma możliwości opodatkowania wynagrodzeń obcokrajowców w Polsce.

Warunek 2 czyli „bierze udział w zarządzaniu lub kontroli”

O ile określenie, czy podmiot będący nierezydentem delegującym pracownika posiada w jego kapitale udział uprawniający do 5 % głosów w podmiocie przyjmującym pracownika nie jest problematyczna, o tyle odpowiedź na pytanie czy podmiot ten bierze udział w zarządzaniu lub kontroli polskiego przedsiębiorcy jest już dużo bardziej skomplikowana.

W przepisach podatkowych brak bowiem definicji takiego „zarządzania”.  Nie można tutaj wprost w drodze analogii stosować przepisów ustawy o rachunkowości, ani kodeksu spółek handlowych posługujących się pojęciami dominacji-zależności pomiędzy spółkami powiązanymi.

Przy rozstrzygnięciu o jakie powiązania mogło chodzić ustawodawcy, który posłużył się  organy podatkowe posługują się pismem Ministerstwa Finansów z dnia 3 grudnia 2003 r. (nr OS-1-WKS/66/AP/2003), w którym stwierdzono, że chodzi o związki o charakterze majątkowym, operacyjnym lub kapitałowym, sprawiające, że jeden podmiot ma bezpośredni lub pośredni wpływ na decyzje podejmowane przez drugi podmiot.

Ministerstwo wskazało przy tym przykładowe rodzaje powiązań, przy zaistnieniu których przyjmuje się, że jeden podmiot zarządza bezpośrednio lub pośrednio innymi spółkami:

1. podmiot wchodzi w skład organów decyzyjnych (zarządzających) spółki,

2. podmiot powołuje i odwołuje osoby, o których mowa wyżej,

3. podmiot jest wspólnikiem spółki.

Najbezpieczniejsze rozwiązanie

W razie wątpliwości co do konkretnego przypadku, najbezpieczniejszą opcją będzie oczywiście złożenie informacji nawet jeśli wyłącznie jedna przesłanka jest spełniona. W praktyce oznacza to, że w każdym przypadku, gdzie umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania wprowadza choćby możliwość opodatkowania przychodów z pracy najemnej w Polsce, niezależnie od spełnienia konkretnych warunków takiego opodatkowania, należałoby złożyć informację dotyczącą przyjeżdżającego do Polski cudzoziemca.

Pozostaje zatem pytanie o racjonalność takiego rozwiązania. Tym bardziej, że w większości przypadków polski przedsiębiorca nie musi wcale posiadać informacji o wysokości wynagrodzenia obcokrajowca wykonującego u niego zleconą mu przez obcego pracodawcę pracę.

Autor: Małgorzata Łamek, aplikant adwokacki w Kancelarii Olesiński&Wspólnicy, biuro we Wrocławiu


Tagi: , ,

Możliwość komentowania jest wyłączona.