Już wkrótce poważne zmiany w prawie spadkowym

www.fotolia.pl

Dnia 6 lutego br. Sejm uchwalił nowelizację kodeksu cywilnego i kodeksu postępowania cywilnego w zakresie prawa spadkowego.

Zgodnie z obecnie obowiązującym przepisem art. 1015 § 2 kodeksu cywilnego, brak oświadczenia spadkobiercy o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobiorca dowiedział się o swoim powołaniu jest tożsamy z tzw. prostym przyjęciem spadku, czyli z pełną odpowiedzialnością spadkobiercy za długi spadkowe spadkodawcy – nie tylko majątkiem spadkowym, ale też majątkiem własnym.

Natomiast uchwalony projekt przewiduje wprowadzenie zasady, zgodnie z którą brak oświadczenia spadkobiercy we wskazanym wyżej terminie będzie skutkował przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza oznacza ograniczoną odpowiedzialność spadkobiercy za długi spadkowe (do wysokości stanu czynnego spadku). Obecna regulacja przewiduje, że brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza jedynie w sytuacji, gdy spadkobiorcą jest:

-    osoba nie posiadająca pełnej zdolności do czynności prawnych albo
-    względem której istnieje podstawa do całkowitego ubezwłasnowolnienia albo
-    osoba prawna.

Jeżeli jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, uważa się, że także spadkobiercy, którzy nie złożyli w terminie żadnego oświadczenia, przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Taki mechanizm dziedziczenia skutkuje ryzykiem, że jeżeli dana osoba nie zdąży złożyć oświadczenia o nabyciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza, jak też nie istnieją inni spadkobiercy lub nie przyjęli oni spadku z dobrodziejstwem inwentarza, może ona zostać (nawet bez własnej wiedzy) obciążona długami spadkowymi niezależnie od tego, czy wartość majątku spadkowego jest wystarczająca dla ich uregulowania.

Zdaniem projektodawców, „automatyczne” przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza (a więc z ograniczonym zakresem odpowiedzialności) w przypadku braku złożenia oświadczenia w przepisanym ustawą terminie powinna dotyczyć wszystkich podmiotów, a nie tylko kręgu uprzywilejowanych.

Bodźcem dla zmiany była negatywna ocena społeczeństwa co do obecnej regulacji prawnej, stawiającej w bardziej korzystnej pozycji wierzycieli spadkodawcy niż jego spadkobiorców.

Projektowana ustawa przewiduje sześciomiesięczne vacatio legis, co ( jak wskazują projektodawcy) jest uzasadnione potrzebą dostosowania oferty przez instytucję bankowe do zmian w prawie spadkowym. Przewiduje się bowiem znaczne zaostrzenia wymogów w zakresie pozyskiwania kredytów przez osoby starsze.

Obecnie projekt został przekazany do Senatu. Na ostateczną wersję nowelizacji musimy jeszcze poczekać.

Autorzy:

Daria Pałucka, aplikant radcowski, biuro w Warszawie

Joanna Krzyżykowska, prawnik, biuro w Warszawie


Tagi: , , , ,

Możliwość komentowania jest wyłączona.