ACTA

www.sxc.hu

Poniżej prezentujemy komentarz dot. ACTA jaki przygotował Grzegorz Leśniewski, prawnik w Kancelarii Olesiński & Wspólnicy.

Społeczne zainteresowanie umową handlową dotyczącą zwalczania obrotu towarami podrobionymi (dalej również: „ACTA”) wywołało w Polsce ostatnimi czasy istotne zainteresowanie społeczne oraz medialne. Skala zainteresowania wydaje się w jakiejś mierze bardziej pokłosiem dyskusji i protestów, które miały miejsce w USA przy okazji prac legislacyjnych nad SOPA (czyli Stop Online Piracy Act) oraz PROTECT IP Act (czyli „Preventing Real Online Threats to Economic Creativity and Theft of Intellectual Property Act”), niż powszechnym społecznym zrozumieniem relatywnie skomplikowanych regulacji umownych.

Z punktu widzenia prawnego rozwaga przed zawarciem a następnie ratyfikowaniem umowy międzynarodowej, a taką jest ACTA, jest w pełni zrozumiała – zgodnie bowiem z art. 91 ust. 2 Konstytucji, umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową. Trzeba jednak zauważyć, że dyskusja nad ACTA w Polsce, na chwilę obecną, ma częściowo również pozamerytoryczny charakter. Wiele medialnie nośnych ocen tego aktu wywodzi się bowiem z analizy brzmienia jaki miał on w 2010 roku, czyli w trakcie trwających nad nim negocjacji. Szukając właściwej oceny konsekwencji wynikających z „implementacji” ACTA do polskiego porządku prawnego należy pochylić się nad wersją, w jakiej planowane jest/było jego podpisanie przez przedstawiciela polskiego rządu, tj. wersji zawartej w załączniku nr 1 do Uchwały Rady Ministrów nr 216/2011 z dnia 25 listopada 2011 r.

Wstępna analiza ACTA wskazuje, że w ani w prawie polskim ani unijnym nie dojdzie do radykalnych zmian, można wręcz zaryzykować stwierdzenie, że na chwilę obecną żadne istotne zmiany natury systemowej mogą nie być konieczne – oba systemy realizują obowiązki nałożone przez ACTA, miejscami nawet zdecydowanie bardziej restrykcyjnie.

Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że ACTA wielokrotnie odwołuje się właśnie do ustawodawstwa krajowego jeżeli chodzi o faktyczny zakres jej stosowania. Przede wszystkim, zgodnie z art. 3 ACTA to ustawodawstwo państwa-strony określa, które prawa własności intelektualnej podlegają ochronie i w jakim zakresie. Ponadto, szereg postanowień ACTA przewiduje stosowanie zasady proporcjonalizmu, tzn. odpowiedniego dobierania środków do zdarzeń. I tak na przykład art. 27 ust. 3 ACTA dotyczący problemów środowiska cyfrowego, choć zobowiązuje strony umowy do dążenia do wspierania wspólnych wysiłków przedsiębiorców na rzecz skutecznego zwalczania naruszeń ich praw, to nakazuje jednocześnie zachowanie zgodnej z prawem konkurencji i poszanowanie zasad takich jak wolność słowa, sprawiedliwy proces i prywatność.

Niezależnie od powyższych wniosków nie można nie zwrócić uwagi, że ACTA również w aktualnym – mniej restrykcyjnym od zaproponowanego pierwotnie – brzmieniu stanowić może narzędzie ograniczające wolność słowa oraz ewentualne zagrożenie dla przedsiębiorców, w zakresie w jakim próbuje nałożyć się na nich nowy zakres nieuzasadnionych ekonomicznie obowiązków.

Niezależnie od zagrożeń płynących dla wolności słowa oraz niebezpiecznych gospodarczo nowych obowiązków dla dostawców usług internetowych mogących potencjalnie płynąć chociażby z interpretacji art. 27 umowy, w celu przeprowadzenia efektywnego i merytorycznego dialogu warto jednak rozważyć przeprowadzenie w pierwszym kroku pogłębionego merytorycznie dialogu społecznego ze szczególnym uwzględnieniem analizy zmian i następstw będących konsekwencją ACTA.

Nie oceniając natomiast zakresu (nie)przeprowadzonych rzetelnie konsultacji społecznych, można szukać pozytywnych aspektów zaistniałej sytuacji zwrócić uwagę, że kultura prac legislacyjnych nad ACTA wywołała istotny wzrost zainteresowania treścią jej postanowień i automatycznie zwiększenie prawnej świadomości obywateli naszego społeczeństwa.

Tekst opublikowano pod adresem: http://interaktywnie.com/biznes/artykuly/polityka/cala-prawda-o-acta-22611


Tagi:

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>